Danh sách GOTY 2024 đã được công bố, với tranh cãi lớn nhất là DLC Shadow of the Erdtree xuất hiện, còn Balatro thì… không ai quan tâm.
Mấy ngày qua thông tin được cộng đồng quan tâm nhất, chắc chắn là danh sách ứng viên của Game of the year 2024, giải thưởng uy tín và cao quý nhất, mà bất kì nhà phát triển game nào cũng muốn đoạt lấy ít nhất một lần.
Tuy vậy theo thời gian thì sự kiện The Game Arward cũng dần mất đi danh tiếng của mình, với rất nhiều drama và các sự kiện bên lề bị cắt bớt, năm nay thì còn tạo bãi để các fan combat với nhau, khi cho phép Shadow of the Erdtree – một DLC của Elden Ring vào tranh giải GOTY. Các màn đấu khẩu diễn ra liên thu bất tận, giữa ba phe chính bao gồm wukong và fan lẫn anti của elden ring.
Và trong cái mớ bòng bong hỗn loạn đó, người ta bỗng nhận ra một cái tên rất không liên quan, một tựa game rất không xứng tầm lại xuất hiện trong danh sách ứng viên, đó là Balatro – một game thẻ bài roguelike, thứ mà phải đến 70% game thủ còn không biết nó từ đâu chui ra, cho tới khi Balatro được xướng tên ở the game award.
Nhưng không phải ngẫu nhiên mà một tựa game trông có vẻ tầm thường, với hình ảnh chỉ là mấy lá bài đi cùng lối chơi lấy cảm hứng từ poker, lại có tên trong danh sách GOTY. Nói đúng ra thì Balatro mới chính là game sáng tạo nhất, khi lối chơi của nó mới mẻ hoàn toàn so với các game được đề cử.
Bài bạc chỉ tổ gây nghiện thôi
Nếu chỉ nhìn bên ngoài, Balatro sẽ khó để khiến người ta muốn chơi nó, khi hình ảnh quá bình thường, chỉ có các lá bài đơn điệu. Với việc là một game indie thì đây có thể là điểm yếu chết người, khi thời đại hiện nay ấn tượng ban đầu phải chiếm tới 70% sự thành công của một game, nhưng lối chơi siêu đỉnh của Balatro đã giải quyết tất cả vấn đề.
Balatro về cơ bản là một game Rougue-like theo kiểu xây dựng bộ bài, cái này thì quá quen thuộc và có hàng tấn game đỉnh như Slay the Spire, Monster Train hay Gordian Quest… một dòng game đã quá quen thuộc tới mức gần như bão hòa. Không phải ngẫu nhiên mà khi nhắc tới thể loại Rougue-like kết hợp thẻ bài, ai cũng mặc định nhắc tới Slay the Spire đầu tiên. Vậy thì Balatro có cái gì để khiến ban tổ chức GOTY, phải cho nó vào danh sách đề cử?
Như người ta nói làm mới từ những cái đơn giản và Balatro chính xác tận dụng tối đa điều đó, vì ở tất cả mọi nơi trên thế giới, trong mọi nền văn hóa thì chỗ nào cũng có Thần Bài hết. Đối với game thủ Việt Nam thì Poker cũng chẳng phải cái gì đó xa lạ, chúng ta có binh xập xám cũng gần na ná rồi còn gì. Nhưng cách mà Balatro nâng tầm nó lên mới gọi là đáng nói, dùng từ chính xác nhất là: “Game đánh bài với yếu tố nhập vai lên cấp”.
Balatro vẫn đi theo dạng vượt ải thông thường, mỗi vòng sẽ có 3 thử thách từ dễ tới khó đi kèm một con boss giữ cửa. Người chơi sẽ được trao cho một bộ bài tây tiêu chuẩn với 52 lá, mỗi lần chơi bạn sẽ phải tìm cách kết hợp, hay bỏ đi các lá bài thừa để tạo một hand để tính điểm theo công thức của Poker thông thường – kể cả bạn có chưa từng chơi Poker thì cũng khỏi lo, vì game có để sẵn cách tính điểm ngay kế bên.
Hand càng phức tạp thì điểm càng cao, trong một lượt chơi nhất định, bạn sẽ cần đạt tới mức điểm mà game yêu cầu là chiến thắng, cực kỳ đơn giản đúng không nào – nhưng đây mới là chỗ làm nên sự hấp dẫn của Balatro.
Bạn nghĩ thứ gì khiến cho việc chơi bài khiến con người ta mê mệt, thậm chí là nghiện nặng không thể bỏ được? Ngoài lối chơi đơn giản dễ làm quen hay tính sát phạt ra, thì thứ quan trọng nhất chính là cảm giác phấn khích và thỏa mãn khi chiến thắng. Bài sẽ ra con gì, lá tiếp theo rút ra là gì, trải nghiệm cực đỉnh tạo nên Dopamine khiến con người ta chơi nữa chơi mãi, cho tới khi nghiện lòi cả mắt… đó chính xác là những gì bạn sẽ trải qua trong Balatro, ngồi xuống đơn giản nghĩ rằng chỉ thử một phút – để 10 tiếng đồng hồ sau chưa thoát ra được.
Vậy thứ gì khiến Balatro hấp dẫn tới vậy, đó là khả năng xây dựng bộ bài với các combo vô hạn của nó. Để chiến thắng các thử thách trong game bạn cần phải đạt tới điểm nhất định, những con số này sẽ cao dần lên theo thời gian, còn bộ bài gốc thì chỉ có điểm số nhất định, lúc này chúng ta sẽ cần sự giúp đỡ đến từ các Joker.
Joker là bài thừa trong bộ bài 52 lá tiêu chuẩn, nhưng nó lại có thể thay thế bất kì lá bài nào, trong Balatro thì Joker đóng vai trò như một bùa hỗ trợ, giúp tăng điểm gốc các là bài. Đây cũng là cách để giúp bạn vượt qua các thử thách trong game, nhưng thế vẫn là chưa hết.
Cái khiến cho Balatro nổi trội chính là sự thỏa mãn và sung sướng, cảm giác hưng phấn khi sử dụng một bộ bài siêu mạnh đi kèm RNG đặc trưng của thể loại Rougue-like. Game đã khiến cho bộ bài tây trở thành nhân vật, còn các hand poker là kỹ năng như một game RPG vậy. Hệ thống Joker được xây dựng để tạo ra rất nhiều phong cách chơi khác nhau, tùy thuộc vào việc bạn sử dụng hand nào để tính điểm.
Thí dụ nếu là một người thích đánh đơn giản với two pair (hai đôi), bạn có thể chọn các Joker giúp tăng điểm khi trên tay có đôi. Ngược lại thích kết hợp 5 lá để tạo ra sảnh (Straight) hay thùng (Flush), thì cũng có các Poker giúp cho điều đó. Hand càng khó tạo thì điểm thưởng càng tăng và nó tăng theo cấp số nhân, điều này khuyến khích người chơi tìm tòi và kết hợp ra các combo riêng của họ, mỗi lần chơi lại có vô số combo khác nhau tùy thuộc Joker, không lần chơi nào giống nhau và tất cả chúng đều vô cùng hưng phấn.
Đó là chưa nói chúng ta còn có cả một đống pack hỗ trợ, giúp tăng chỉ số cho từng lá bài một. Bạn muốn đánh sảnh nhưng phải đồng chất (Straight Flush), thế thì kiếm pack giúp đổi màu bài, muốn nặn ra 4 con Át như Long Tứ, vậy ta hãy dùng pack sao chép để tất cả bài đều trở thành Át… tự do khám phá, tự do gian lận và vô tận cách kết hợp khác nhau, thật khó để tưởng tượng chỉ với trò Poker truyền thống, Balatro có thể tạo ra một game chiến thuật có chiều sâu kinh khủng như vậy.
Càng chơi càng nghiện và không có cách nào để dứt ra, vì Balatro biết cách làm người chơi cay cú, đó chính là nhờ những con boss. Bạn đang xây dựng một bộ bài vô đối, với toàn các quân đồng chất đỏ ngầu đánh full hand 5 lá nhân 10 nhân 100… để rồi vào gặp một con boss, nó cấm không được đánh một hand quá 2 lần và sau đó thì, tất nhiên là không bao giờ có sau đó nữa.
Balatro tạo ra cảm giác nhập vai còn đậm nét hơn bất kì game RPG nào, với mỗi hand được đánh ra, mỗi lá bài được rút, bạn đều cảm thấy bộ bài của mình mạnh lên từng giây. Nuôi dưỡng những lá bài tủ, đưa ra các hand mạnh nhất mà mình kỳ công thiết kế, tìm kiếm các combo Joker vô tiền khoáng hậu với hàng trăm lần reroll… Dopamine bơm liên tục lên não của bạn, để gắn chặt chúng ta trước màn hình máy tính với những lá bài vô hồn đó, một trải nghiệm chưa từng thấy ở bất kì tựa game nào.
Và Balatro có cả tấn giá trị chơi lại, sau mỗi run thành công bạn sẽ mở khóa được các bộ bài mới. Vẫn mặc định 52 lá bài tây nhưng mỗi bộ bài sẽ lại có sức mạnh riêng, cái thì toàn màu đen cái thì toàn bài mặt người, hay một vài bộ khác tăng sức mạnh cho Joker. Mỗi bộ bài như vậy chẳng khác gì một nhân vật độc lập, đem tới phong cách và lối chơi riêng biệt, khiến cho game thủ đã nghiện rồi chỉ có nghiện không lối thoát.
À mà đừng quên muốn thử thách thì game cũng không thiếu đi, chế độ endless hay thêm vào đủ thứ bùa lợi khác nhau, để khiến bạn chỉ cần tò mò bước vào trải nghiệm, chớp mắt một cái nửa ngày đã trôi qua và nghiện thì nặng hơn chứ không hề nhẹ đi.
Lời khuyên chân thành của một người tò mò thử qua Balatro, đừng chơi nó ở chỗ làm, không lại mất cả nửa buổi chỉ cắm mặt vào tính sảnh với chả thùng đồng chất. Đồng nghiệp xa lánh bạn bè ruồng bỏ, sếp tính đường gọi công an vì nghi ngờ thằng này cờ bạc trái phép.
Thần bài thắng giải – áp đảo quần hùng
Bỏ qua tranh cãi về việc DLC Shadow of the Erdtree có xứng đáng được đề cử GOTY năm nay hay không, thì xét tổng thể những ứng viên, chúng ta có thể thấy một điều là chúng không phải là các game có sự đột phá. Với GOTY thì yếu tố mới lạ và chiều sâu trong gameplay luôn được nhắc tới, khi nói về các nhà vô địch.
Nhìn lại các ứng viên của năm nay thì có vẻ chúng không có được điều đó, nói sơ qua thì:
– Final Fantasy VII Rebirth là phần 2 của bản FF7 Remake, với lối chơi gần như giữ nguyên so với phần một. Mà cái kiểu đánh kết hợp giữa hành động và chiến thuật theo lượt, đã được Square Enix làm rất nhiều từ các tựa game trước rồi. Việc FF7 bò vào được đây phần nhiều vì yếu tố fan quá lớn, chứ nhìn vào bản Final Fantasy gần nhất là 16, thì đúng là nỗi thất vọng to đùng.
– Elden Ring: Shadow of the Erdtree thì càng không phải nói, vốn dĩ việc một DLC có thể được đề cử nó đã là thứ không nên xảy ra rồi. Cốt lõi của Elden Ring khi chiến thắng vào năm 2022 là một game Souls trong thế giới mở, so sánh với một cái Shadow Land bé tý thì nó thực sự rất khập khiễng và có phần lố bịch.
– Black Myth: Wukong thì rất gây tranh cãi, chưa nói tới phần cốt truyện dựa theo Tây Du Kí vốn chỉ nổi tiếng ở các nước Đông Á, cũng giống như văn hóa phương Tây có Warhammer 40k, mà lối chơi của nó cũng chẳng có gì đặc biệt. Nói thẳng ra hệ thống chiến đấu của Wukong khá là chán, đơn điệu và rập khuôn, việc nó được hype đến từ nhiều yếu tố bên ngoài hơn là chuyên môn.
– Metaphor: ReFantazio thì là một bản sao của Persona 5, có cải tiến về lối chơi, nhưng không có tán gái là điểm trừ vô cùng lớn. Kể cả Góc hư cấu có là fan cuồng của dòng Persona, thì Metaphor chỉ là một dạng game tìm hiểu và mở rộng IP gốc, chứ không phải game có đột phá gì quá ghê gớm cả.
– Cuối cùng là Astro Bot, đây là tựa game được khen cực nhiều về lối chơi sáng tạo và hấp dẫn, nếu buộc phải chọn thì tôi nghĩ nó xứng đáng là GOTY nhất. Vấn đề của Astro Bot là nếu như ai đã chơi qua các game platform (đặc biệt là của Nintendo), sẽ thấy Astro Bot là tổng hợp của rất nhiều mini game nhỏ được cách tân lại. Tất nhiên tôi không nói Astro Bot không hay, nó cũng là một game đỉnh nhưng nếu nói về yếu tố đột phá, thì rõ ràng là không đâu.
Xét về tầm vóc, lượng fan và tài chính thì Balatro còn không bằng cái móng tay của những tựa game bên trên, nhưng về lối chơi sáng tạo thì nó thể vượt qua hoàn toàn. Góc hư cấu đã chơi qua tất cả những game trong đề cử, cá nhân Góc hư cấu chơi Metaphor: ReFantazio nhiều nhất, khoảng hơn 100 tiếng – nhưng phần lớn là do tôi thuộc fan cuồng Persona, còn đâu thì Balatro mới là game độc đáo nhất.
Nói đơn giản thì Balatro làm cho bạn phải thốt lên, không ngờ là có game như thế này tồn tại, nó làm chúng ta ngạc nhiên, say mê và cuối cùng là nghiện lòi không có lối thoát. Về điểm này thì không một game nào phía trên làm được, vì chúng không có yếu tố làm người ta phải thốt lên “WOW” đầy cảm thán.
Ví dụ như tựa game được hype nhất năm nay là Black Myth: Wukong thì chủ yếu là hype khi nó lấy cảm hứng từ Tây Du Kí và drama về bé ngọt, chứ còn càng chơi càng đuối, càng về cuối game thì nhiều người chỉ muốn chơi cho xong chứ chẳng hào hứng gì nữa.
Những game như Balatro không phải hiếm gặp trong đề cử GOTY, thí dụ gần nhất là It Takes Two đã chiến thắng vào năm 2021, lần đó lối chơi kết hợp của nó cực kỳ đột phá, từ đó giúp tựa game này đoạt giải.
Nhưng nói đi thì cũng phải nói lại, thời điểm 2021 là giai đoạn làng game bị ảnh hưởng nặng nề bởi Covid, các ứng viên khi đó đều thuộc dạng vơ bèo gạt tép như Psychonauts 2, Deathloop hay Metroid, khá nhất chắc là Resident Evil Village của Capcom, thì cũng chả đi tới đâu. Ngay sau đó sang năm 2022 toàn là quái vật như Elden Ring, God of War Ragnarok hay kém hơn cũng cỡ Horizon Forbidden West, rõ ràng là một trời một vực.
Nhìn lại các đề cử năm nay, thì cũng các game cũng thuộc dạng hay, đến từ các series hay nhà phát triển toàn ông lớn có số má, nhưng để nói có game nào thực sự nổi trội, khiến game thủ phải choáng ngợp hoàn toàn – thì câu trả lời là không. Wukong, Metaphor hay Final Fantasy Remake đều dừng ở mức khá, Astro Bot rất hay nhưng tôi cứ cảm thấy nó thiếu chất riêng, kiểu chơi cứ có cảm giác mình đã chơi qua màn plaform này ở chỗ nào rồi, còn cái DLC kia thì xin phép bỏ qua một bên.
Nên biết đâu năm nay chúng ta sẽ có bất ngờ Balatro đoạt giải, tính tới việc các fan của những ứng viên đang combat rất nhiệt tình, kiểu Shadow of the Erdtree thì bị chỉ trích khi chỉ là DLC, hay Wukong thì cho vào như kiểu slot tình thương, chứ chất lượng thua xa phần còn lại. Balatro mà thắng giải đúng nghĩa dẹp yên quần hùng ngay, vì bảo đảm phải hơn 70% game thủ chỉ mới biết tới nó, khi cái danh sách GOTY được công bố.
Vậy nên hãy là một người nghiện thông minh, hãy vote cho Balatro đoạt giải nhé các bạn. Dẹp hết drama để cắm đầu vào chơi poker đi, thế nó mới là chân ái cuộc đời.