Freelancer là siêu phẩm và thứ khởi đầu cho mọi thứ của Star Citizen, tựa game du hành không gian đi trước thời gian cả chục năm.
Mấy hôm trước Góc hư cấu có đọc một tin, đại loại là tổng nguồn tiền đổ vào Star Citizen đã vượt quá 700 triệu đô, một con số mà thú thực tôi chẳng có tí cảm giác nào, vì sau cái đợt tiền lên 400 triệu, người ta dường như chai sạn với kỉ lục luôn rồi.
Nhưng tất nhiên ngày ra mắt của Star Citizen vẫn là thinh không vô định, vậy trong lúc chờ đợi, tại sao bạn không thử qua tựa game là nguồn cảm hứng cho Star Citizen, đứa con ruột được Chris Roberts ấp ủ suốt cả thập kỉ đó là Freelancer.

Hạn chế công nghệ và ước mơ vũ trụ
Nói về Freelancer thì chúng ta phải nói xa hơn, về dòng game mô phỏng chiến đấu vũ trụ (Space Flight Simulation). Đối với phương Tây thì đề tài này luôn là thứ gì đó gần như cuồng tín, do ảnh hưởng của các series huyền thoại Star Wars hay Star Trek, nên ngay từ những năm 1970 thì những tựa game dạng này, đã bắt đầu manh nha xuất hiện rồi.
Cơ chế chiến đấu vũ trụ, được mô phỏng theo các cuộc đấu súng trên không, giữa các máy bay từ thời chiến tranh thế giới thứ nhất. Nói đơn giản thì nó giống như cưỡi ngựa đấu thương vậy, hai bên mở tốc lao vào nhau, sau đó lượn một vòng và bắt đầu so tài nghệ giữa hai phi công, một bên sẽ đuổi từ đằng sau bắn liên tục (vì súng máy thời đó không xoay được), trong khi kẻ còn lại cố gắng né đạn. Đến một lúc nào đó vị trí sẽ thay đổi và cứ tiếp diễn như vậy, cho tới khi có người thua cuộc, cụm từ chuyên môn cho việc này được gọi là “dogfight”
Những màn đấu súng như vậy đầu thế kỉ 20 được khắc họa rất kịch tính, cảnh tượng hai máy bay xé gió trên không trung, nhảy múa trước mũi Tử Thần thực sự vô cùng kích thích. Do đó Space Flight Simulation cũng làm tương tự, gần như bưng nguyên xi cơ chế này lên game, bạn có thể thấy tới nay vẫn đang sử dụng – gần đây nhất là bom xịt Starfield, bản thân Freelancer cũng là nguồn cảm hứng cho vô số game cùng đề tài về sau thí dụ như Everspace.

Chris Roberts – tổng chỉ đạo Star Citizen là một con nghiện lối chơi chiến đấu vũ trụ đích thực, nói không quá thì cả đời ông ta đắm chìm trong thể loại game này. Từ đầu những năm 1990 cho tới khi mở ra dự án Star Citizen, thì Chris Roberts chỉ làm thuần túy đúng dạng game này. Khởi đầu là series Wing Commander, Starlancer và cuối cùng là Freelancer, trong đó dĩ nhiên Freelancer là tinh túy tổng hợp tất cả mọi game đi trước cộng lại.
Và thực tế Star Citizen có thể xem là bản game “nâng cấp” của Freelancer, vì thời điểm Freelancer ra mắt là đầu những năm 2000, thì hạn chế về công nghệ đã không cho phép Chris Roberts thực hiện tất cả những gì mình muốn. Chính vì như vậy mà bạn có thể thấy Star Citizen càng làm càng nở to ra vô tận, vì nó chính là tích tụ mấy chục năm mơ tưởng của Chris Roberts về vũ trụ – nói chung về khoản tâm huyết với dòng game này, thì không thể chê bai gì được ngài Chris Roberts cả.

Cái khiến cho Freelancer cực hay, đó là nó có tính năng khám phá và mua bán khắp vũ trụ, chứ không phải thuần bắn phi thuyền như các game mà Chris làm trước đó. Chính vì điều này mà Freelancer có thể xem là game đi trước thời gian, cái vũ trụ khổng lồ của game ngày đó sánh ngang ngửa một game thế giới mở, với các tính năng vô cùng mới mẻ ngày đó.
Vũ trụ đầy bất ngờ của Freelancer
Như đã nói ở trên Freelancer là kết tinh của các game mà Chris đã làm trước đó là Wing Commander và Starlancer, cụ thể là phần chiến đấu ngoài vũ trụ, khi Freelancer vẫn đi theo kiểu bắn nhau dạng “dogfight”, nhưng được tối giản đáng kể.
Thiết kế các phi thuyền trong Freelancer theo dạng một chiếc máy bay chiến đấu thế chiến một điển hình, với bốn súng ở hai cánh bên bao gồm hai súng hạng nhẹ và hai súng hạng nặng, một quả tên lửa gắn ở dưới bụng và chấm hết. Phi thuyền trong game sẽ có 3 chế độ bay, một là dùng cho di chuyển xuyên hành tinh, thứ hai là bay bình thường và cuối cùng là khi chiến đấu.
Các trận chiến trong game theo dạng bắn nhau tầm gần, các phi thuyền sẽ bay lướt qua nhau, xả đạn vào đối thủ trong khi cố gắng nghiêng người để né đạn từ chiều ngược lại. Một điều là nếu muốn vào trạng thái chiến đấu, bắt buộc hai bên phải bay tốc độ chậm, vì ở tốc độ bình thường phi thuyền còn bay nhanh hơn cả đạn.

Chính vì điều này mà các trận chiến trong Freelancer rất trực quan, bạn nhào vào đối thủ rồi xả đạn điên cuồng, bám theo chúng cho tới khi một trong hai bên bị hạ gục. Nó không lằng nhằng phức tạp như Starfield khi phải để ý góc rồi tăng tốc rồi bo cua, vấn đề quan trọng mà Chris nhận ra ở dòng game này, là bạn đang điều khiển một phi thuyền chiến đấu cỡ nhỏ, chứ không phải một cái chiến hạm Battlecruiser, lao vào bắn phá đã tay mới là thứ game thủ cần.
Nhưng cái hay nhất của Freelancer chính là khám phá vũ trụ, game ra đời vào năm 2002, thời điểm mà open world còn là thứ gì đó rất mơ hồ, nhưng Freelancer đã đạt tới gần ngưỡng thế giới mở nhất. Có tổng cộng gần 50 thiên hà để người chơi khám phá, mỗi thiên hà như vậy sẽ có các hành tinh, trạm vũ trụ, hang ổ của bọn buôn lậu và rất nhiều thứ khác.
Các thiên hà nối với nhau qua các cổng dịch chuyển, đây thực ra là hạn chế công nghệ, vì không thể tạo ra một bản đồ liền mạch rộng lớn như vậy, nên phải chia chúng ra thành nhiều thiên hà nhỏ, nhưng điều đó không ngăn cản máu khám phá của game thủ.

Mỗi thiên hà sẽ có một trục đường chính, hiểu nôm na là nơi đặt các cửa thông giúp phi thuyền bay nhanh hơn, từ đó giúp bạn đến hành tinh lớn nhất dễ dàng, cộng thêm các trạm vũ trụ vệ tinh xung quanh. Nếu không dùng cửa thông và bay bình thường thì tốc độ sẽ giảm phân nửa, nhưng nó cho phép chúng ta khám phá mọi ngóc ngách trong thiên hà đó.
Cơ chế này khá giống việc đi phượt, thay vì chỉ chạy trên cao tốc, thì chúng ta rúc vào những đường lộ nhỏ để khám phá. Có rất nhiều bí mật, trạm vũ trụ bị bỏ quên nằm rải rác khắp mỗi thiên hà, tất cả đều có thể tương tác được. Mỗi chỗ như vậy sẽ có bán vũ khí, phi thuyền, hàng hóa và nơi để nhận nhiệm vụ, chính vì thế mà game thủ Freelancer nào cũng muốn len lỏi khắp nơi, như một game thế giới mở thực sự.

Và tất cả những món đồ xịn nhất, vũ khí tốt nhất đều nằm ở các địa điểm bí mật như vậy. Cảm giác bạn lái phi thuyền trong không gian vô định, tiến vào những vũ trụ xa lạ tối tăm, không biết phía trước có gì nó là sự tự do tuyệt đối xen lẫn lo sợ, cảm giác tìm thấy một trạm vũ trụ nằm trơ trọi giữa ngân hà, giống như khám phá ra thế giới mới vậy.
Cảm giác phiêu lưu và khó đoán chính là thứ làm cho Freelancer vô cùng đặc biệt, khi nửa sau game chúng ta sẽ được di chuyển tự do, được đi tới bất kì nơi nào mình muốn, đến những thiên hà xa lạ thậm chí còn không có tên trên bản đồ. Vào thởi điểm ra mắt, thì không có game nào về đề tài khám phá vũ trụ, có thể làm được như Freelancer, mà đó còn chưa phải tất cả đâu.
Freelancer có hệ thống buôn bán rất thực tế, đồ càng đi xa thì càng bán được cao giá, phi thuyền cũng chia ra làm loại chiến đấu và loại chở hàng. Thế là những chuyến buôn lậu mấy chục thiên hà diễn ra, khi bạn thồ cả đống tiền trên mấy con la chậm chạp, đi qua vô số nguy hiểm từ cướp đường tới cả cảnh sát chống buôn lậu, cảm giác hào hứng đó không gì so sánh được.

Hơn nữa Freelancer có thể chơi nhiều người, khám phá vũ trụ cùng bạn bè, làm bảo tiêu tải hàng hay tham gia những trận chiến hoàn tráng. Chris Roberts muốn Freelancer phải hoành tráng hơn nữa, với các trận chiến hàng chục người chơi, các thiên hà nối liền với nhau, các hành tinh trải dài rộng ngút tầm mắt… tất nhiên do hạn chế về công nghệ lẫn kinh phí, điều này vào năm 2000 là bất khả thi.
Chris đã ấp ủ giấc mơ về Freelancer trong lòng suốt cả thập kỉ, cho tới khi Star Citizen ra đời để ông ta hiện thực hóa. Do đó những gì mà bạn thấy (và chửi) Star Citizen hiện tại, chính là sự tiếp nối của huyền thoại Freelancer cách đây hai thập kỉ. Nếu có điều kiện bạn hãy trải nghiệm siêu phẩm Freelancer, để biết rằng tham vọng chinh phục vũ trụ nó là vô tận, đặc biệt là với game thủ.
