Là sản phẩm đầu tay từ Sandfall Interactive, Clair Obscur: Expedition 33 đã gây tiếng vang từ các đoạn trailer, khi có chất lượng không thua kém các RPG bom tấn.
Clair Obscur: Expedition 33 đang được khen ngợi là game nhập vai đáng chơi nhất nửa đầu 2025, một số người còn coi nó là JRPG mặc dù studio ở Pháp. Không cầu kì và không đưa các yếu tố gây tranh cãi để hút drama, Clair Obscur: Expedition 33 cho thấy chỉ cần làm game bằng tâm huyết là sẽ thành công.
Game thủ làm game cho game thủ
Khi Clair Obscur: Expedition 33 ra mắt và đạt được lượng người chơi ấn tượng, vượt qua cả “siêu phẩm” Assassin’s Creed Shadows thì đã có thông tin rằng, đội ngũ của Sandfall Interactive vốn là tập hợp các nhân viên cũ của Ubisoft – hay nói thẳng ra là hãng đã để chảy máu nhân tài, thế nên game càng làm mới càng dở tệ.
Góc hư cấu đã thử đi tìm thông tin, thì đúng là nhân lực của Sandfall Interactive là người cũ từ Ubisoft đi ra, nhưng hầu hết khi đó họ là trợ lý chứ không phải nhân sự chủ chốt, nên mặc dù Ubisuck dạo này làm game dở thật nhưng nó cũng không liên quan tới Clair Obscur: Expedition 33 lắm.
Có một điều mà tôi rất thích ở đội ngũ này, đó là họ đúng là game thủ chân chính, giám đốc Sandfall Interactive khi phỏng vấn không hề dấu diếm việc lấy ý tưởng từ Final Fantasy và Persona, cũng như mỗi thành viên trong đội thiết kế – đều có danh sách các tựa game họ yêu thích. Rõ ràng những người đã chơi Elden Ring, Final Fantasy với Persona thì chắc chắn cũng phải ra gì và này nọ chứ.
Riêng cái việc này thôi đã khiến Clair Obscur: Expedition 33 đạt được thiện cảm với game thủ rồi, vì chúng ta đang sống trong một thời đại siêu kì cục, khi các ông lớn mỗi khi ra game, thay vì tập trung vào cốt truyện, đồ họa với gameplay, thì bọn họ lại chăm chăm hướng tới drama bên lề – đặc biệt là các studio phương Tây.
Thế nên một game được làm ra bởi studio hiểu game thủ muốn gì, nó đã thành công được phân nửa rồi.
Cốt truyện tầm trung
Đối với thể loại RPG thì cốt truyện gần như là quan trọng nhất, nhưng đấy là với những series nổi tiếng, còn những game độc lập thì còn tùy. Đối với Clair Obscur: Expedition 33 thì nó nằm ở mức trung bình, tạo được sự tò mò lúc đầu nhưng về sau thì tương đối dễ đoán, cũng như chưa đủ đột phá so với các game RPG khác.
Bối cảnh của Clair Obscur: Expedition 33 diễn ra ở quốc đảo có tên Lumiere, trong thế giới do một nữ thần được gọi là “The Paintress” tạo ra. Có thể xem The Paintress là thần sáng tạo, khi bà ta “vẽ” ra mọi thứ trên thế giới, cũng như kiến tạo nên các giống loài trong đó có cả con người, nhưng cũng chính The Paintress lại đặt một lời nguyền khủng khiếp lên bọn họ.
The Paintress tạo ra một chiếc đồng hồ đếm ngược bắt đầu từ 100 – tương ứng với số tuổi của con người, mỗi năm nó sẽ mất đi một và tất cả những ai có số tuổi lớn hơn, sẽ tan biến vào hư vô (trong game gọi đây là Gommage). Các cư dân trên Lumiere cứ như vậy chứng kiến người thân yêu của mình ra đi, mà không có cách nào để ngăn cản.
Trong nỗ lực để sinh tồn, những người dân Lumiere khi gần tới tuổi bị xóa sổ, đã lập nên các đoàn thám hiểm tiến về hòn đảo của The Paintress, với hi vọng tìm ra nguyên nhân để kết thúc nó. 67 năm trôi qua và 67 đoàn thám hiểm lên đường, tất cả đều bặt vô âm tín, hành trình của bạn trong game bắt đầu với đoàn thám hiểm số hiệu 33 và lần này nó rất khác.
Có thể thấy Clair Obscur: Expedition 33 rất biết cách tạo điểm nhấn, vì ngay từ đầu game bạn đã thấy nhân vật chính Gustave nhìn người yêu của mình tan biến ngay trước mặt, theo sau đó là tất cả cư dân trên 34 tuổi, tạo ra một ấn tượng vô cùng mạnh, vì người chơi biết rằng chỉ một năm nữa nhóm 33 cũng sẽ tan biến như vậy, đây là nhiệm vụ sống hoặc chết của họ.
Cái chết là thứ xuyên suốt trong game, khi chứng kiến số phận của các đoàn thám hiểm, ghi chép của họ hay cụ thể nhất là các xác chết đã ở trên đảo hàng chục năm. Tuy vậy game không làm việc này nặng nề hơn, khi mọi thành viên đều ý thức được mình sẽ chết nếu như không tìm thấy The Paintress, bọn họ đều có tư tưởng xuyên suốt sự hi sinh của mình sẽ có ích cho thế hệ sau.
Một điểm nữa là mặc dù Gustave là nhân vật chính, nhưng cốt truyện không xoay quanh anh ta, hay nói đúng hơn cả hành trình trong Clair Obscur: Expedition 33 là về đoàn thám hiểm 33, tất cả nhân vật đều có câu chuyện và tương tác rất phức tạp, đem tới cho người chơi cái nhìn toàn cảnh hơn, về số phận của từng cư dân trên Lumiere.
Game được làm khá tốt khi lồng ghép và từ từ hé mở bí ẩn xung quanh The Paintress, mối quan hệ của các nhân vật cũng như nội tâm của họ. Ngoài ra do là một game hiện đại, nên nó cũng cho thêm các tình tiết hài hước bên lề, theo kiểu phim Disney để khiến mọi thứ vui vẻ hơn, tránh việc từ đầu tới cuối toàn chết chóc với chia ly.
Tuy vậy thì Clair Obscur: Expedition 33 cũng chỉ làm được đến thế thôi, tôi không nói cốt truyện của game tệ, mà đơn giản là nó cũng bình thường, dễ đoán và không có nút thắt hay sự kiện gì đó ghê gớm. Một vấn đề nữa là do tập trung vào việc cứu nhân loại, nên phần tình cảm lãng mạn rất ít, mặc dù là Gustave cũng có thể hẹn hò cùng các nhân vật nữ (giống Persona), nhưng nó khá là nhạt vì bối cảnh trên đảo rất đơn điệu, cũng chả có mấy màn hôn hít ôm ấp lái máy bay như hoành tráng như Persona 5 đâu – đừng có hi vọng để rồi thất vọng.
Cảm giác do là game đầu tay nên Sandfall Interactive chọn hướng đi an toàn, cho mỗi thứ một chút vào cốt truyện, để thu hút fan từ các dòng game nổi tiếng, nói chung thì dễ tính chấm Clair Obscur: Expedition 33 khoảng 7 điểm cũng được. Xét theo tiêu chuẩn của một game kinh phí tầm trung, thì nó làm cũng tốt rồi – đến cả Metaphor: ReFantazio của chính Atlus vừa đạt GOTY năm ngoái thì cốt truyện cũng bình bình thôi.
Turn-base nhưng lại rất Souls-like
Lối chơi là điểm sáng giá nhất của Clair Obscur: Expedition 33, vì nó đã đưa cơ chế hoàn toàn mới lạ, kết hợp giữa chiến thuật theo lượt, hành động thời gian thực và cơ chế Souls-like cùng nhau, nghe rất không liên quan nhưng khi chơi lại rất độc đáo. Đánh theo lượt đi cùng hành động thì bây giờ phổ biến quá rồi, Final Fantasy các bản gần đây là thí dụ điển hình, nhưng còn Souls-like là sao?
Combat trong Clair Obscur: Expedition 33 vẫn theo dạng turn-base truyền thống, các nhân vật hành động lần lượt, xoay tua giữa người chơi và kẻ địch, bạn có thể ngồi suy nghĩ thoải mái không có giới hạn thời gian. Nhưng khi ra đòn thì mọi thứ sẽ chuyển về hành động thời gian thực, còn đánh tấn công của cả hai phe đều theo dạng QTQ (Quick-time Event), người chơi cần phải canh nhấn nút đúng lúc để nhân vật ra chiêu mạnh nhất có thể, nhưng cái quan trọng nhất là né (evade) và phản đòn (parry).
Khi đối thủ ra đòn bạn sẽ có 2 lựa chọn là né hoặc phản đòn, đây là điểm khác biệt rất lớn vì khi làm vậy, nhân vật sẽ miễn nhiễm hoàn toàn sát thương, nhất là ở chế độ khó nhất thì điều này là sống chết, vì một đòn đánh của trùm đủ tiễn cả party của bạn lên bảng ngay lập tức.
Để né hay phản đòn thì cần phải canh khi đối thủ xuất chiêu và nhấn nút đúng lúc, né sẽ dễ hơn vì độ trễ cao hơn, nhưng phản đòn thành công sẽ gây sát thương siêu mạnh trở ngược lại. Chính vì cơ chế này biến Clair Obscur: Expedition 33 từ game turn-base truyền thống chill chill uống trà nghe nhạc, trở thành game hành động tốc độ cao với độ chính xác tuyệt đối, độ khó thì miễn bàn luôn.
So sánh đơn giản cho các bạn dễ hiểu thì thí dụ như Final Fantasy 7 Remake chẳng hạn, nó cũng là dạng theo lượt kết hợp hành động, nhưng người chơi được điều khiển và di chuyển nhân vật, chủ động trong việc lựa chọn né hay phản đòn trong không gian vô cùng rộng. Còn Clair Obscur: Expedition 33 thì bạn đứng yên tại chỗ, chỉ có thể né và phản đòn khi đối thủ tấn công, mà cái này sẽ dẫn tới phần tiếp theo là Souls-like.
Một người chơi game hành động có parry, đều biết thứ quan trọng nhất là tempo hay nhịp điệu. Nói đơn giản là bạn phải ghi nhớ và nắm được thời điểm đối phương ra đòn, để nhấn nút đúng lúc nhằm đỡ nó lại, cũng giống như khiêu vũ vậy, nắm được tempo càng chuẩn thì đánh càng dễ và sướng tay, ngược lại khi bị hụt tempo sẽ dẫn tới chuỗi domino và bạn sẽ liên tục ăn đòn tới chết, ai chơi Sekiro chắc chắn hiểu điều này.
Đội ngũ Clair Obscur: Expedition 33 là fan của Elden Ring thì đương nhiên có chơi Sekiro, thế nên họ đưa cơ chế này vào và còn làm nó khó hơn nữa. Mỗi kẻ địch trong game sẽ có động tác và thời gian ra đòn khác nhau, đòi hỏi bạn không những là nhớ mà phải timing chính xác nhất. Vì khác với game hành động nếu parry thất bại thì còn lăn (roll) đi được, còn ở đây thì canh nút hụt là ăn đòn vỡ mồm ngay.
Tất nhiên tôi đang nói về độ khó cao nhất và ai muốn trải nghiệm Clair Obscur: Expedition 33 tốt nhất đều nên chọn, hơn nữa game còn khuyến khích chúng ta nên parry. Đơn giản là hành động của nhân vật tốn AP (action point), cái này thì mọi người đều biết rồi, đòn thế có AP càng cao thì càng mạnh. AP sẽ tự lên qua mỗi lượt hay khi đánh thường, nhưng cách nhanh nhất để làm đầy nó là parry.
Mỗi lần đỡ thành công sẽ được cộng 1 AP còn phản đòn tăng gấp đôi, tức là nếu không dùng parry mà chỉ né, bạn sẽ lên AP rất chậm, khiến cho việc đánh trùm vất vả hơn rất nhiều. Một điều nữa game học hỏi từ Souls-like, nên các loại item hồi máu hay hồi sinh cũng có thay đổi, chúng được dùng miễn phí nhưng có giới hạn và sẽ tự hồi lại ở các điểm save (giống bonfire).
Nói tới đây thì chắc các bạn cũng hiểu rồi, khác với những game RPG truyền thống khi chúng ta có thể mua cả tấn đồ hồi phục rồi vào đập nhau với trùm cực lâu, thì Clair Obscur: Expedition 33 bị giới hạn, dùng một món là ít đi một món và càng lâu càng bất lợi. Để tăng thêm phần hấp dẫn, thì chỉ có duy nhất một nhân vật trong game có kỹ năng hồi sinh, dùng hết đồ hồi sinh thì ra sao tự hiểu nhé.
Với từng đó sự khó khăn đó, thì đền bù là chơi Clair Obscur: Expedition 33 rất sướng tay. Ban đầu bạn sẽ gặp khó khăn trong việc timing và chết rất nhiều, nhưng khi đánh quen và vào nhịp, thì sẽ thấy hệ thống chiến đấu này tạo ra cảm giác siêu hứng thú, adrenalin tăng lên liên tục sau mỗi lần parry, chưa kể độ khó cao nhất thì hụt một phát là gần như lên bảng, khiến cho việc chơi game không khác gì Souls-like.
Kẻ địch thì càng ngày càng mạnh và ra đòn quái dị hơn, tốc độ, thời gian và tư thế của chúng sẽ khiến bạn gặp khó khăn thực sự. Về lý thuyết là mọi đòn đánh đều có thể parry được, nên thể nào chúng ta sẽ có mấy video level 1 cởi truồng đánh trùm cuối no-hit cho mà xem.
Mặc dù đặt nặng phần hành động, nhưng không vì vậy yếu tố chiến thật của Clair Obscur: Expedition 33 bị lép vế. Chúng ta có 6 nhân vật trong game, mỗi người lại có kiểu đánh và chiến thuật riêng biệt, cái quan trọng nhất là việc bạn kết hợp bọn họ thế nào. Để có thể chiến thắng những con boss siêu mạnh, thì ngoài việc thuần thục parry ra, bạn phải biết cơ chế của game để tận dụng nhân vật. Tất cả kỹ năng của từng nhân vật đều đem lại hiệu ứng, đứng một mình thì không tác dụng, nhưng khi kết hợp lại thì lại siêu mạnh.
Thí dụ như Lune là pháp sư nguyên tố, kỹ năng của cô ta sát thương độc lập khá yếu nhưng sẽ tạo các hiệu ứng Burn, Frezze hay Shock lên đối thủ… nó mở ra hướng combo cho một nhân vật khác là Maelle, có thể mở khóa đòn mạnh nhất khi tấn công kẻ địch bị Burn. Chưa kể mỗi kẻ địch lại yếu với một nguyên tố nhất định, bạn không thể sử dụng một nhân vật suốt từ đầu tới cuối được, mà sẽ phải thay đổi đội hình tùy tình huống, bắt buộc tính toán chiến thuật kỹ lưỡng.
Clair Obscur: Expedition 33 tối giản phần trang bị chỉ còn 2 mục là vũ khí và Pictos, về vũ khí thì ai cũng hiểu rồi nên tôi sẽ không nói nhiều làm gì, đơn giản nó cho chỉ số tấn công và hiệu ứng khi được nâng cấp mà thôi, Pictos mới là thứ quan trọng. Pictos có thể coi như Charm hay đồ phụ trợ độc lập, ngoài việc tăng chỉ số cơ bản ra, thì nó còn đem lại nhiều hiệu ứng khác nhau.
Mỗi Pictos sẽ có các hiệu ứng đặc biệt, thí dụ tăng AP khi né đòn, miễn nhiễm hiệu ứng hay gây sát thương mạnh hơn khi đạt điều kiện nhất định. Tất cả nhân vật đều có thể sử dụng chung Pictos với nhau, mở khóa ra rất nhiều cách sử dụng độc lập tùy thuộc tình huống.
Bản đồ của game thì cá nhân tôi thấy giống Final Fantasy 8, với từng địa điểm độc lập, đi cùng các phương tiện di chuyển mở khóa theo cốt truyện, chưa kể cả đống minigame dị dạng y chang. Nhìn chung thì điểm sáng tạo nhất của Clair Obscur: Expedition 33 là hệ thống chiến đấu, tôi cảm thấy nó rất sáng tạo khi kết hợp chiến thuật theo lượt cùng hành động, với cách mà chưa ai từng thấy trước đây, đi kèm độ khó của Dark Souls nữa.
Tuy vậy thì Clair Obscur: Expedition 33 vẫn còn rất nhiều điểm bất hợp lý, chủ yếu là do nhà sản xuất quá tham lam, muốn đưa nhiều thứ vào game nhất có thể, nhưng chưa làm chúng hợp lý.
Đầu tiên là việc parry, mặc dù nó đem lại cảm giác sướng tay, nhưng lại quan trọng quá mức, khi quyết định 80% thành bại trận đấu rồi, bạn không thể đỡ hay né đòn đồng nghĩa là chỉ có thua. Nếu một người chơi thuần chiến thuật theo lượt, chưa bao giờ tiếp xúc với game hành động, thì tha hồ mà gặp khó khăn trong khoản này – tất nhiên cách giải quyết là hạ độ khó xuống, mà như thế thì dẹp luôn cho nhanh.
Thứ hai là việc giới hạn trang bị hồi phục theo kiểu Dark-Souls, đã khiến trận đấu bắt buộc phải kết thúc sớm, vì đánh lâu bạn cũng không thể hồi máu mãi được. Nó lại quan hệ trực tiếp tới parry, đỡ đòn tốt thì không mất máu và ngược lại, thành ra tay to là quan trọng nhất. Điều này vô tình đi ngược lại tiêu chí của game RPG, khi người chơi nghiên cứu và xây dựng nhân vật, chiến thuật trong trận mới là yếu tố chiến thắng, còn Clair Obscur: Expedition 33 thì chiến thuật bằng trời cũng vô dụng, nếu không parry được, tất nhiên tôi không nói không cần não, nhưng nó quá bị lép vế trước việc parry – điều này rõ ràng không tốt. Thí dụ như kỹ năng tối thượng của Lune sẽ gây sát thương liên tục, không ngừng lại cho tới khi cô ta trúng đòn càng khiến parry là bắt buộc.
Pictos khá hay nhưng vũ khí hạn chế với khá ít tùy biến, khiến game rất đơn điệu trong phần xây dựng lối chơi. Trong các game RPG thông thường thì bạn sẽ tính toán trang bị cho từng nhân vật, thậm chí đổi một cái nhẫn thôi đã khác hoàn toàn rồi. Nhưng do Pictos có thể dùng chung, nên cuối cùng cả party sẽ đâm đầu vào một kiểu build mà thôi, nó vô tình hạn chế tính đa dạng.
Nói chung thì Clair Obscur: Expedition 33 quá ôm đồm và cố nghĩ ra cơ chế độc lạ, nên nhiều điểm chưa hợp lý cho lắm, vì phần parry đang là thứ có nhiều ý kiến trái chiều nhất, một bộ phận khen ngợi vì nó đem lại sự mới lạ và đã tay, nhưng nhiều người thì cho rằng nó khiến game bị một màu, tập trung quá nhiều vào parry mất đi tính chiến thuật… nói chung cái này tùy sở thích, tôi cũng không có ý kiến.
Nhưng lưu ý là nếu bạn không muốn tryhard thì đừng chọn độ khó Expert, vì cảm giác luyện cấp cả tiếng, max tất cả chỉ số trang bị và build nhân vật hoàn hảo, xong vào trận parry không được rồi chết, nó cay cú cứ gọi là khủng khiếp, rất chi là có hại cho tay cầm.
Âm thanh tuyệt đỉnh – đồ họa khá tốt
Nếu có gì Clair Obscur: Expedition 33 học được tốt nhất từ Persona và Final Fantasy, thì đó chính là âm nhạc – phải nói là nó cực kỳ đỉnh. Âm nhạc của game đậm chất fantasy, nó mang âm hưởng buồn và rất da diết, đúng chất kể về một cuộc viễn chinh được định sẵn là không trở về.
Số lượng bài hát trong Clair Obscur: Expedition 33 rất nhiều chứ không phải chỉ là nhạc nền đơn thuần, nó không phải là tiếng Anh và do tôi cũng chẳng biết tiếng Pháp, nên cơ bản cũng chẳng hiểu gì nhưng nghe thì vẫn hay tuyệt. Nhân tiện nói một chút thì Sandfall Interactive là studio ở Pháp, nên họ đã rất cố gắng đưa các nét đặc trưng trong văn hóa nước mình vào game, ở đây là làm rất khéo nhé chứ không có nhồi nhét đâu.
Tên nhân vật và phong cách thời trang thì không cần bàn, sau đó tới các bài hát như đã nói ở trên, nhưng cái làm tôi ấn tượng nhất là có hẳn phần lồng tiếng Pháp cho nhân vật (giống như tiếng Nhật trong mấy game JRPG vậy). Cái này bảo đảm lạ, vì phần đông game thủ thế giới chưa được tiếp cận voice Pháp, chưa nói tới vấn đề khác nhưng nghe nó cũng đã tai lắm – biết đâu lại mở khóa được fetish của khối ông ấy chứ.
Còn về phần hình ảnh thì do không phải là game AAA, nên Clair Obscur: Expedition 33 sử dụng Unreal Engine cho hợp thời, cũng giống như một tựa game rất nổi năm ngoái là Black Myth: Wukong. Về chất lượng của Unreal thì không cần phải bàn nữa, cái tạo sự khác biệt nằm ở phần thiết kế nhân vật, riêng vụ này thì Clair Obscur: Expedition 33 làm tốt.
Các nhân vật trong game tất cả đều mang đậm chất Châu Âu, không có một chút lai tạp hay “đa dạng sắc tộc” vớ vẩn không liên quan nào. Bối cảnh của game được lấy cảm hứng từ thời kì cuối thế kỉ 19 hay Belle Époque (giai đoạn tươi đẹp của nước Pháp), trang phục đề cao tính thẩm mỹ và quan trọng nhất là tôn dáng người mặc.
Các nhân vật nữ trong game đều rất thon thả, mảnh khảnh và đầy nữ tính, phần nào cần cong thì nó sẽ cong mềm mại. Đấy là chưa nói đồng phục của đội thám hiểm rất biết cách để làm nổi nó lên, khi bó sát những chỗ cần bó và to những chỗ cần to. Nói theo một cách khác thì game có chút yếu tố dating-sim, nên việc này là cần thiết.
Nhưng cái ăn tiền nhất chính là thiết kế phong cảnh và công trình, thực sự các họa sĩ của Clair Obscur: Expedition 33 đã bỏ rất nhiều công sức vào đây. Mặc dù không phải thế giới mở, nhưng các địa điểm trong game đều rất hoành tráng, đại cảnh cùng với kiến trúc đặc trưng xuất hiện dày đặc.
Những đoàn thám hiểm đi trước đã bỏ mạng, lều trại cùng những gì còn sót lại của họ, công trình đổ nát của thế giới cũ…. cho chúng ta cái nhìn rõ ràng hơn về sự tàn nhẫn về cái chết trong game, ngoài ra nếu bạn tinh ý sẽ thấy khá nhiều meme nổi tiếng trên internet cũng xuất hiện, tạo ra kha khá hứng thú khi chơi.
Tuy vậy vẫn câu nói cũ là Sandfall Interactive đã quá tham vọng, cả trong phần hình ảnh cũng vậy. Bọn họ quá tập trung vào việc làm sao cho phong cảnh của mình hoành tráng nhất, mà quên việc làm sao cho nó hợp lý. Đồng ý là cảnh quan rất đẹp nhưng họ lại quên làm nó nổi bật hay có điểm nhấn, nên khi chơi nó rất là rối mắt.
Thiết kế nhân vật thì tin mừng là không có một chút xíu woke nào ở đây, thực tế tôi cũng chả hiểu từ lúc nào, mà việc nhân vật nữ trông giống người bình thường, nó lại là tin mừng cho game RPG từ phương Tây nữa. Nói chung là trai xinh gái đẹp đầy đủ, cơ mà có vẻ game tối ưu chưa tốt, nên nếu soi kỹ bạn sẽ thấy nhiều chỗ rất là low-poly, đặc biệt là tóc trông đầy răng cưa.
Nhưng với một studio mới và số lượng nhân lực chỉ là 30, thì Sandfall Interactive đã làm rất tốt rồi, Clair Obscur: Expedition 33 thực sự là một game đáng chơi, vì chỉ riêng phần đánh đấm của nó đã đủ ăn tiền rồi. Nếu như trong năm 2025 sắp tới không có JRPG nào nổi bật hơn, thì khả năng Clair Obscur: Expedition 33 có thể ăn giải GOTY thể loại nhập vai, giống như Metaphor: ReFantazio ấy chứ.